میهمانی ماه رمضان: باز کردن روزه در ایران

مهدیه جهانگیر*—درست کردن شامی کار سختی و نیازمند مهارت است. قبل از اینکه مواد آن را درون تابه بگذارید باید وسطش یک سوراخ درست کنید. برای اینکه پف کند باید به صورت مداوم روی سطح آن روغن داغ بریزید. من این روش را از مادرم یاد گرفتم که او نیز آن را از مادرش یاد گرفته بود و سنت پخت این غذای پیچیده ایرانی، به احتمال زیاد به همین ترتیب از طریق من به نسلهای بعدی خانواده انتقال خواهد یافت.

Breakfast table in north Iran

سفره افطاری در شمال ایران

آشپزی و غذاهای ایرانی، با در نظر گرفتن قومیتها و فرهنگهای مختلفی که در این کشور زندگی می کنند، همواره خوشمزه و محسورکننده بوده است. هنر آشپزی یک سنت افسانه ای و مشهور در منطقه خاورمیانه است و هر نقطه، غذاها و دستورالعملهای خاص به خود را دارد. به همین دلیل، انواع غذاها در طول ماه رمضان نیز از اهمیت و تنوع خاصی برخودار است.

شامی غذایی است که مردم شمال ایران درست می کنند؛ مایه شامی از ترکیب گوشت و نخود زرد چرخ شده درست می شود و به صورت قطعات کوچک دایره ای شکل درون تابه قرار داده می شود تا پخته گردد. این غذا اغلب در طول ماه رمضان در کنار نان، پنیر، سبزیجات و عضو جدایی ناپذیر سفره های افطار ایرانی، چایی (سیاه) سرو می شود.

در شمال ایران همچنین نوعی شیرینی خاص به نام خوشکار از آرد برنج درست می کنند. در عین حال، بامیه و زولبیا، که در کشورهای عربی و ترکیه نیز یافت می شود، شیرینی ملی و غالب ایرانیان است و در سرتاسر کشور به فروش می رسد.

Tea and Zulbia

چای، خرما و زولبیا

ایرانی ها اغلب روزه شان را هنگام غروب آفتاب، با مقدار کمی غذا باز می کنند و پس از خواندن نماز مغرب، غذای مفصلی می خورند و تمام اعضای خانواده در یک زمان، در یک خانه گرد هم می آیند. باز کردن روزه آیین و تشریفات خاص خود را دارد؛ روزه داران منتظر اذان و موذن می شوند که مسلمانان را به نماز مغرب فرا می خواند (از طریق تلویزیون و یا مسجد محل). پس از آن روزه داران چندی دعا می کنند. اما کسی به سوی غذا یورش نمی برد! آنها پیرو سنت پیامبر، حضرت محمد (ص)، روزه خود را با یک لیوان آب گرم و چند خرما باز می کنند؛ و تا پس از به پا داشتن نماز مغرب چیزی نمی خورند. پس از ادای نماز، همگی، بعد از یک روز روزه داری بلندمدت، بدون اینکه حتی قطره ای آب در طول روز به دهان آنها وارد شده باشد، شروع به خوردن غذای اصلی می کنند.

برای کسانی که هنگام اذان هنوز سر کارند یا در شهر غریبه هستند، افطار برایشان در محل کار و یا در مساجد پس از نماز، به خصوص در شهر قم و مشهد، مهیا است. برخی از مردم، نزدیک وقت اذان در ظرفهای کوچک بین خانواده های مستمند غذا توزیع می کنند. در اکثر محلات، یک یا دو خانواده وجود دارد که غذای افطارشان را، برای بهره مند شدن از ثواب افطاری دادن، با دیگران شریک می شوند. در نتیجه، این امری طبیعیست اگر چند دقیقه پیش از غروب آفتاب، زنگ در شما به صدا در بیاید و همسایه ای با یک کاسه آش یا شله زرد پشت در منتظر شما باشد و برای شما آرزوی قبولی طاعات از سوی خداوند در ماه مبارک رمضان بکند.

آش نوعی سوپ غلیظ ایرانی است که معمولا داغ سرو و در انواع مختلفی پخت می شود. این غذا هم مثل شامی یکی دیگر از غذاهای دشواری است که مادرم نحوه پخت آن را به من آموزش داده است. معمولا پخت آن بسیار طول می کشد و گاها از یک یا دو روز پیش از پخت باید مواد لازم برای آن را آماده کرد. ایرانی ها دیگهای بزرگی از آش در ماه رمضان بار می گذارند تا بتوانند برای هرکدام از خانواده های اطرافشان، تا آنجا که امکان داشته باشد، کاسه ای آش بفرستند. درب این گونه خانه ها معمولا باز است و مردم از هر گوشه ای می آیند تا سهمی از این آش ماه رمضان داشته باشند.

Ash, Iranian thick soup

آش، نوعی سوپ غلیظ ایرانی

رمضان یکی از اوقاتی است که میتوان در آن مهمان نوازی معروف ایرانیان را مشاهده کرد. دعوت میهمانان در طول ماه رمضان و به هنگام افطاری در ایران یک سنت است و حتی از میهمانان ناخوانده هم پذیرائی می شود. ایرانی ها معتقدند که خداوند صاحب مجلس، یعنی میزبان میهمانی را وقتی سفره و غذایش را با دیگر انسانها شریک می شود، غرق رحمت و آمرزش خود می کند و این سنت در ماه رمضان پررنگ تر می شود. در فرهنگ ایرانی، در هر حال، “مهمان حبیب خداست”!

Breakfast table in the mosque of Imam Reda shrine, Mashhad

سفره افطاری در مسجد واقع در حرم امام رضا (ع)، مشهد

*مهدیه جهانگیر، سردبیر رویای ایران

One Response to میهمانی ماه رمضان: باز کردن روزه در ایران

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


*

 

Subscribe to Website via Email

Membership
A member of the Professional Travel Bloggers Association