منطقه طلّاب مشهد: مرکز دنیا

مهدیه جهانگیر—اهالی منطقه طلاب می گویند: “چه جزو بدترین مردم باشی یا بهترین آنها، اگر اهل طلاب باشی، معروف خواهی شد!” طلاب کلمه ای عربیست و به معنی دانشجو است. منطقه طلاب از قدیمی ترین و معروف ترین محله های مشهد است که احتمالا توسط آیت الله حاج میرزا حسین فقیه سبزواری برای دانشجویان دروس مذهبی که در شهر سکونت داشتند، بنا شد. با این حال، بعدها، بسیاری از مردم عادی کم کم شروع به آمدن به این منطقه و زندگی در آنجا کردند.

Tollab district from top / Photo: Meisam Ahmadzadeh

منطقه طلاب مشهد از بالا/عکس: میثم احمدزاده

محله های قدیمی در شهرهای ایران، مناطق مهمی هستند زیرا که هسته جامعه ایران را شکل می دهند. این محله ها در واقع مناطقی هستند که می توان در آنها فرهنگ اصیل ایرانی و هنجارهای اجتماعی را مشاهده و مطالعه کرد. هیچکدام از کسانی که در مناطق مدرن و مجلل زندگی می کنند نمی تواند معنی زندگی در این محله ها را بفهمند چرا که در زندگی شلوغ شهریشان، تعاملات انسانی کمتری دارند و رابطه شان با غریبه ها سردتر است. اما در مناطق قدیمی، افراد در میان مردم بزرگ می شوند و رشد میابند، محیطی که حقیقی و کمی خشن تر است؛ در زندگی روزانه شان با مفاهیمی چون رفاقت و دشمنی، همسایگی و محله و پچ پچهای همسایگان، شجاعت و بزدلی، فقر و ثروت، عشق و پشیمانی روبرو شده و خو گرفته اند.

Ferdowsi mall in Tollab district

مرکز خرید فردوسی در منطقه طلاب/حقوق این عکس متعلق به صفحه فیسبوک مشهدگردی است

بسیاری از افرادی که در طلاب زندگی می کنند، درآمد متوسطی دارند و فی الواقع در خیابان ها بزرگ می شوند. این مردم، آدمهای سخت کوشی هستند و به سختی کسب درآمد می کنند و به همین علت زندگی مجلل و آسوده ای ندارند. با این حال، بسیاری از مقامات رسمی، دانشمندان و فرهیختگان ایرانی اصالتا اهل این منطقه هستند. طلاب بیشترین تعداد شهدا را در طول جنگ ایران و عراق، از مشهد تقدیم کشور کرده است. یکی از اهالی سابق محله طلاب که منتقد فیلم و سینماست در مقاله اش اینطور می نویسد: “در طول جنگ ایران وعراق، هر دوشنبه و سه شنبه برای شهیدان مراسم تدفین برگزار می شد. در هر مراسم، حداقل یک یا دو تن از شهیدان از محله طلاب مشهد بودند، گویی طلاب خود به تنهایی برای متوقف کردن و ایستادن در برابر هر لشگری در دنیا کفایت می کرد.” با این حال، انواع مختلفی از آدمها را می توان در طلاب پیدا کرد. از روحانیون شناخته شده گرفته تا قاچاقچیان و فروشندگان مواد مخدر. این امر، طلاب را تبدیل به مجموعه ای از تناقضات کرده است. این منطقه از طرفی به خاطر ایستادگیهای مردم انقلابیش در برابر نظام پهلوی، و از طرفی دیگر به علت تظاهرات ضد دولتیشان در سال 1371، در طول دوره اول ریاست جمهوری رفسنجانی، که طی آن 6 نفر کشته و بسیاری زخمی شدند، مشهور است.

Brick klins in Tollab / Photo credit: MashhadGardi FB page

آتشخانه آجری در منطقه طلاب/حقوق این عکس متعلق به صفحه فیسبوک مشهدگردی است

در بعضی قسمتهای طلاب، آتشخانه های آجری بسیاری دیده میشود که بسیار باشکوه هستند. برخی از آنها به دلیل پیشرفتهای شهری کاملا نابود شدند. یکی دیگر از مکانهای بسیار معروف طلاب را که نباید از قلم انداخت بستنی دقت طلاباست. حدود 70 سال پیش، فردی نوجوان، دستورالعملی سری برای درست کردن بستنی ابداع کرد و بستنی هایی را که بدین شیوه درست می کرد به مردم می فروخت. اسم این نوجوان، اصغر بود و از آن موقع به بعد به او اصغر بستنیمی گفتند. حاج علی اصغر غفوری مقدم در منطقه ارگ زندگی می کرد. ولی همیشه چرخ بستنی فروشیش را به طلاب می آورد، و در آنجا بستنی می فروخت. برخی می گویند که او حتی دستور درست کردن این بستنی را برای پسرانش که شغل پدرشان را ادامه میدهند فاش نکرده است. ولی یکی از پسرانش طی مصاحبه ای بیان کرده که در واقع هیچ دستورالعمل و راز خاصی جز صداقت و روراستی با مشتریان و استفاده از مواد تازه پشت این موفقیت نیست.

Tollab's deqqat ice cream and the photo of late founder

بستنی دقت طلاب و عکس موسس آن

زعفران قائن، گلاب قمصر، گردوی بیرجند، پسته رفسنجان و در نهایت هل مشهد، این بستنی سحرآمیز را تبدیل به جلوه ای از تمام ایران کرده است. اما برای اهالی طلاب، مزه این بستنی یادآور هزاران خاطره است. بستنی دقت بخشی از هویت طلاب است که اهالی اش به آن افتخار می کنند. یکی از اهالی می گوید: “طلاب مرکز دنیاست.” اگر طعم بستنی طلاب را چشیده باشیدمطمئنابه این گفته ایمان خواهید آورد!

One Response to منطقه طلّاب مشهد: مرکز دنیا

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


*

 

Subscribe to Website via Email

Membership
A member of the Professional Travel Bloggers Association